• HÉT PORTAAL VOOR CYBERCRIMEPREVENTIE.
  • DAGELIJKS CYBER NIEUWS
  • LEES ACHTERGRONDEN IN HET VEILIG DIGITAAL MAGAZINE
HOME » Senioren en Veiligheid

Als senior heeft u wellicht het gevoel, dat u meer kans maakt om slachtoffer te worden van criminaliteit.

Deze gevoelens kloppen echter niet met de werkelijkheid. Politiecijfers geven aan dat senioren juist minder vaak slachtoffer zijn van een misdrijf dan andere leeftijdsgroepen. Maar wel makkelijker...... 

Samen zorgen we ervoor dat criminaliteit niet loont. Daarom geven we concrete tips om te voorkomen dat senioren slachtoffer worden en over wat u moet doen als het wel gebeurt.

Verschillende vormen van criminaliteit waar senioren slachtoffer van kunnen worden krijgen specifieke aandacht:

  • meekijken bij pinnen,

  • babbeltrucs,

  • hulpvraagfraude (via bijvoorbeeld WhatsApp) en

  • phishing (via bijvoorbeeld nepmailtjes).


Ouderenbond ANBO advieslijn

Voor tips om  criminelen te slim af te zijn, of voor andere vragen over oplichtingspraktijken, kunnen ouderen bellen naar de Advieslijn Veiligheid: 0348-238591.

De Advieslijn Veiligheid moet ouderen helpen de oplichters te herkennen. "We hebben ook allerlei concrete tips over waar op kunt letten. Maar de allerbelangrijkste tip is dat je nooit zomaar in moet gaan op verzoeken om geld over te maken. Controleer altijd of die persoon wel is wie hij of zij zegt te zijn."


Online hulp via de telefoon

Er is een telefonische helpdesk voor ouderen met digitale vragen. Dit is de helpdesk van Welkom Online. 

 

  • Heeft u een vraag? Bel 088 344 2000 of stuur een e-mail.

Op werkdagen bereikbaar van 9.00 uur tot 17.00 uur. 

Welkom Online is ontwikkeld door VodafoneZiggo – met medewerking van het Ouderenfonds, ECP/veiliginternetten.nl en Netwerk Mediawijsheid.



‘Ik kreeg de schrik van mijn leven’

‘Wat gek, dacht ik, toen er een mailtje
binnenkwam afkomstig van mijn eigen
mailadres. Nietsvermoedend opende ik het
bericht en kreeg de schrik van mijn leven.
Er stond dat ze konden meelezen in mijn
mails. Bovendien wisten ze precies te vertellen welk onderwerp ik had opgezocht op internet en dreigden ze dit openbaar te maken. Door drieduizend euro over te maken, zou ik er vanaf zijn.


De medewerker van de computerhelpdesk
die ik belde, zei: absoluut niet betalen, dit
is allemaal flauwekul. En: maak je niet druk,
veel senioren krijgen zulke mails. Dat stelde me wel wat gerust. Tot er na een paar soortgelijke mails opeens eentje tussen zat met een beschrijving van de kamer waar mijn laptop staat. 

Die beschrijving klopte precies. Daar schrok ik weer enorm van – ik had immers al een pleister op het oogje van de camera geplakt. Ik heb er meteen een tweede overheen gedaan. De laptop houd
ik sindsdien dichtgeklapt als ik hem niet
gebruik.

Ik ben bang, voel me niet veilig in
mijn eigen huis. Zo naar, het idee dat ze me
door gaten en kieren bespieden.
Die mails krijg ik nog steeds. Ze zijn afkomstig van verschillende afzenders. Soms zijn ze in het Nederlands geschreven, een andere keer in het Duits.

Als ik het niet vertrouw, klik ik de mails meteen weg en zet ik ze in de spambox, die ik regelmatig leegmaak. Nu maar hopen dat ze het binnenkort opgeven


(Bekijk de 'Meekijken bij pinnen' video)

Meekijken bij pinnen

Let goed op als u pint. Criminelen proberen over de schouder mee te kijken om te zien welke pincode iemand intoetst.

Bijvoorbeeld bij de kassa in de winkel of door vlak achter iemand te gaan staan bij een geldautomaat. Als ze u vervolgens ook uw pinpas afhandig maken, bijvoorbeeld met behulp van een babbeltruc of door zakkenrollerij, halen ze zoveel mogelijk geld van je rekening.

Waar moet u op letten?

  • Scherm bij het intoetsen van uw pincode de toetsen af met uw hand of portemonnee;

  • Staat iemand te dicht achter u, vraag dan om meer privacy;

  • Laat u niet afleiden tijdens het pinnen.

Daarnaast is het goed de daglimiet voor het pinnen met uw pas te beperken. Bel met uw bank als u daarbij hulp nodig heeft.

Betaalvereniging Nederland adviseert daarnaast om zoveel mogelijk contactloos te betalen. Dan hoeft u meestal geen pincode in te toetsen en kan deze ook niet worden afgekeken.

Veilig contactloos betalen zónder pincode is mogelijk bij bedragen tot en met 50 euro.

Bent u toch slachtoffer geworden?

Meld verlies of diefstal van uw betaalpas onmiddellijk bij uw bank. Uw bank kan u helpen en advies geven. Zij kunnen bijvoorbeeld uw betaalpas blokkeren.

Doe altijd aangifte bij de politie. Bel met 0900-8844



Vriend in nood fraude (via bijvoorbeeld WhatsApp of SMS)

 

Bij hulpvraagfraude doet een oplichter zich voor als een bekende via bijvoorbeeld WhatsApp. Bijvoorbeeld als uw (klein)zoon of (klein)dochter, maar regelmatig ook als vriend of vriendin.

Er wordt gevraagd om hem of haar snel te helpen door geld over te maken of te klikken op een betaalverzoek.

Vaak staat in het eerste bericht dat de ‘bekende’ een nieuw mobiel nummer heeft. Ook vragen criminelen soms zelfs om geld via het WhatsApp-account van degene die u kent.

Doordat in het bericht staat dat er grote nood is en het geld direct nodig is, zijn veel mensen geneigd om het geld aan ‘deze bekende’ toch maar snel over te maken. Vertrouw zo’n bericht daarom niet zomaar.

Bel altijd eerst de persoon zelf op het oude nummer en zorg dat u een normaal gesprek met hem of haar kan voeren. Neem er geen genoegen mee als de persoon zegt u niet te kunnen horen.

Waar moet je op letten?

  • Maak nooit zomaar geld over zonder dat u iemand daadwerkelijk hebt gesproken of gebeld. Controleer altijd rechtstreeks bij de bekende door zijn/haar oude nummer te bellen. Niet gebeld = geen geld.

Voorkomen dat oplichters u benaderen

  • Plaats uw telefoonnummer niet openbaar op social media, website of online handelsplatformen;

  • Om te voorkomen dat misbruik wordt gemaakt van uw WhatsApp-account kunt u twee-staps-verificatie instellen. Dat is een extra beveiliging. 

(Bekijk de 'Vriend in Nood' video)

Bent u toch slachtoffer geworden?

Meld het zo snel mogelijk bij uw bank (ook bij een poging) om het rekeningnummer van de oplichter te laten blokkeren en zo andere slachtoffers te voorkomen;

Doe altijd aangifte bij de politie (ook bij een poging). Dit kan ook digitaal. Maak een bestandje aan van het WhatsApp gesprek, zodat u die bij de aangifte kunt voegen;

Meld het bericht ook als u geen slachtoffer bent geworden bij de Fraudehelpdesk.



Phishing

In een bericht, bijvoorbeeld een e-mail of sms, wordt gevraagd om te klikken op een link of om in te loggen.

Die link kan bijvoorbeeld leiden naar een valse website van een bank, waarin u gevraagd wordt om u gegevens in te vullen.

Op deze manier proberen internetcriminelen toegang te krijgen tot uw computer of uw persoonlijke gegevens.

Deze manier om gegevens te achterhalen heet phishing (letterlijk: ‘hengelen’). Met die gegevens kunnen internetcriminelen u vervolgens veel geld afhandig maken.

Ook vraagt men soms direct om geld over te maken. Via valse e-mails proberen internetcriminelen aan uw geld te komen. Daarom eerst checken, dan klikken.

Waar moet u op letten?

 

  • Klik nooit op een link van een mail die u niet vertrouwt en download geen bijlage;

  • Twijfelt u, bel dan de organisatie waar het om gaat, zoals uw bank en zoek daarvoor zelf het telefoonnummer op;

  • Gaat het om geld? Gaat het om belangrijke gegevens? Is er haast bij? Let op! Eerst checken, dan klikken. Via de Fraudehelpdesk kun je de e-mail controleren.

(Bekijk de 'Phishing' video)

Bent u toch slachtoffer geworden?

Meld het onmiddellijk bij uw bank; Doe altijd aangifte bij de politie.

Meld het bericht ook als u geen slachtoffer bent geworden bij de Fraudehelpdesk.



(Bekijk de 'Babbeltrucs' video)

Babbeltrucs

 

Oplichters komen vaak betrouwbaar over. Ze bellen bij u aan, spreken u op straat aan of bellen u op. Zogenaamd namens de bank, de thuiszorg of zelfs om een toiletbezoek voor hun kind. Eenmaal binnen worden op die manier elk jaar vele mensen van hun bezittingen beroofd.

    Ook proberen oplichters mensen aan de deur te laten pinnen. Als ze de pincode af kunnen kijken en u vervolgens van uw pas kunnen beroven, halen ze zoveel mogelijk geld van uw rekening.

    Waar moet u op letten?

     

    • Doe niet zomaar de deur open voor een onbekende. Of gebruik bijvoorbeeld een kierstandhouder om de deur op een kier te kunnen zetten;

     

    • Laat nooit een onbekende binnen en sluit de deur als u binnen iets gaat halen;

     

    • Pin nooit zomaar aan de deur als u niet zelf iets heeft besteld waarvan u weet dat u het moet afrekenen;

     

    • Geef u pinpas nooit uit handen. Ook niet als iemand u op die manier aanbiedt om te helpen bij het pinnen. Pin ook niet wanneer iemand anders de betaalautomaat wil vasthouden. Op die manier kan iemand mogelijk meekijken met uw pincode.

    Telefonische babbeltruc

     

    Ook via de telefoon benaderen oplichters mensen, bijvoorbeeld om een bezoek aan te kondigen. Of ze doen zich voor als de bank en proberen u te overtuigen om overboekingen te maken, in te loggen of uw gegevens, pincodes of beveiligingscodes te geven.

    Soms wordt zelfs gevraagd om direct toegang te geven tot je computer. Banken vragen dit nooit.

    Waar moet u op letten?

     

    • Vertrouwt u het niet helemaal? Bel de organisatie die het betreft zelf om het te controleren. Zoek zelf het telefoonnummer op;

     

    • Banken vragen nooit via de telefoon of SMS om uw gegevens, pin- of beveiligingscode of om overboekingen te doen. Ook vragen banken u niet om directe toegang tot uw computer te krijgen.

    .

    Bent u toch slachtoffer geworden?

    Meld het direct bij uw bank en laat u pas blokkeren; Doe altijd aangifte bij de politie.

    Is de oplichter nog in de buurt? Bel direct 112.



    (Klik op de foto om te vergroten)

    Datingfraude

     

    Datingfraudeurs benaderen mensen die openstaan voor een relatie. Ze zijn op zoek naar een nieuwe liefde via een datingsite, maar vrijgezellen worden ook benaderd via social media als Facebook. De fraudeur doet vaak alsof hij een Britse of Amerikaanse zakenman of militair is.

    Voor zijn werk zit hij bijvoorbeeld in West-Afrika of Afghanistan. De oplichter plukt foto’s die hij gebruikt voor zijn ‘eigen identiteit’ van internet.

    Na het eerste contact wordt geraffineerd ingespeeld op de gevoelens van zijn ‘prooi’. Het slachtoffer krijgt al snel de vraag via een ander kanaal contact te onderhouden, bijvoorbeeld via Skype of e-mail.

    De fraudeur wil zo zijn slachtoffer weghalen van de datingsite. De beheerders van die sites voeren immers ook controles uit.

    Op het moment dat er sprake is van een relatie, vraagt de datingfraudeur al snel om geld. Hij heeft geld nodig omdat hij zijn nieuwe liefde wil bezoeken, maar ook kan er sprake zijn van een noodgeval.

    Hij is plotseling ziek en moet naar het ziekenhuis of hij heeft een ongeluk gehad. Het zijn allemaal smoezen om geld los te peuteren bij zijn ‘geliefde’.

    Wat kunt u het beste doen als u iets niet vertrouwt?

    • Ga niet op een voorstel in om de datingsite te verlaten om op een andere manier met elkaar te communiceren.

     

    • Wees wantrouwend tegenover datingpartners die zich niet in Nederland bevinden.

     

    • Maak nooit geld over naar iemand die u niet in het echt heeft ontmoet.

     

    Meer hulp

    Slachtofferhulp Nederland biedt gratis emotionele ondersteuning of praktische hulp. Kijk voor meer informatie op de website van Slachtofferhulp Nederland.

     


    Welk verwoestend effect datingfraude en andere vormen van oplichting op iemands leven kan hebben, ziet u in de film van de Fraudehelpdesk:

    "Misdaad zonder bloed" 


    Wij vatten de tips en aanbevelingen nog even samen.

    Algemeen:


    • Eerst checken, dan klikken.
    Vertrouwt u het niet? Wees dan
    voorzichtig.


    • Scan regelmatig de computer op
    virussen en adware of spyware


    • Update regelmatig de software
    van uw apparaat. 


    • Gebruik sterke wachtwoorden
    en verander deze regelmatig


    • Bent u slachtoffer van fraude,
    doe dan altijd aangifte bij de
    politie.


    • Doe nooit bankzaken via openbare
    wifinetwerken (trein, restaurant).
    Ze zijn onveilig en uw gegevens
    kunnen worden afgetapt

     

    Via E-mail:


    • Let goed op van wie u een
    e-mail ontvangt. Klik nooit op
    een link in een e-mail.


    • Open geen bijlagen, tenzij u
    zeker weet dat de e-mail van een
    bekende komt.


    • Krijgt u een e-mail over een rekening
    die u moet betalen of een
    pasje dat wordt geblokkeerd? Bel
    dan eerst met het bedrijf waar de
    mail vandaan komt. Zoek zelf het
    telefoonnummer op en gebruik
    nooit het telefoonnummer uit
    de mail! Oplichters hebben ook
    handlangers die de telefoon
    aannemen.


    • Verstrek nooit codes of identificatiemiddelen
    per e-mail.

    Op sociale media:


    • Zet uw sociale media-profiel op
    ‘privé


    • Geef nooit uw accountgegevens
    aan anderen


    • Klik nooit op verdachte sites, ook
    niet van vrienden


    Aan- en verkopen:


    • Controleer het rekeningnummer,
    de URL, telefoonnummer of
    e-mailadres


    • Kijk hoe lang een verkoper al
    actief is bij een online handelssite.
    Stuur de (ver)koper nooit een
    kopie van uw legitimatiebewijs!


    • Controleer de facturen die binnenkomen.
    Kloppen de gegevens
    van uw leverancier?


    • Banken vragen nooit om bankgegevens
    of wachtwoorden.


    Meer informatie






    (Deze pagina is samengesteld middels informatie van de Rijksoverheid, de Politie, het CCV, KBO-PCOB, WelkomOnline, Veiliginternetten en de Fraudehelpdesk)